Tatarzy na ziemiach polskich

Najazdy Tatarów na Polskę

  Po zajęciu Rusi w 1241 roku Mongołowie ruszyli na Węgry oraz na Polskę. Atak na Polskę co prawda podobno miał być jedynie atakiem zabezpieczającym główne siły uderzające w Węgry. Oddziały wysłane przez chana do Polski miały zapobiec potencjalnemu przybyciu z odsieczą zaatakowanym Węgrom. Wojska mongolskie (składające się również z Tatarów) ograbiły Sandomierz, następnie zniszczyły opuszczony przez mieszkańców Kraków.

 Z najazdem Tatarów na Kraków wiąże się słynna legenda trębacza z wieży mariackiej i jego przerwanego hejnału.

  Istotną bitwą była bitwa pod Legnicą w roku 1241 pod wodzą Henryka Pobożnego, który sam zmarł w jej trakcie.  Rycerstwo małopolskie przegrało ją, Mongołowie ograbili ziemie polskie a następnie wycofały się na południe i dołączyły do swoich sił głównych. Wyprawy Tatarów później często miały charakter jedynie grabieżczy. Najeżdżali Polskę, ograbiali ziemie i brali jeńców w jasyr, by następnie wrócić do swoich siedzib.

Tatarzy na ziemiach polskich.

  Tatrzy pod koniec wieku XIV pojawili się w Wielkim Księstwie Litewskim (Okolice Wilna, Grodna, Kowna), od XVII wieku natomiast zaczęli się osiedlać w Koronie Królestwa Polskiego na Wołyniu i Podolu. Tatarzy osiedlający się w tych rejonach byli najczęściej uchodźcami politycznymi – przegranymi pretendentami do tronu bądź uczestnikami wojen domowych. Otrzymywali oni ziemię, z czasem także tytuły szlacheckie w zamian za służbę wojskową. Tatarzy zintegrowali się ze szlacheckim środowiskiem Rzeczypospolitej Obojga Narodów, zaczęli posługiwać się językiem polskim, lecz w większości pozostawali cały czas muzułmanami.

Nazywano ich Lipkami (od tureckiej nazwy Litwy), Muślimami (od muzułmanów).

Tatarzy, jeżeli chodzi o społeczny podział, dzielili się na:

•          Tatarów hospodarskich, właścicieli ziemskich, arystokratów w zamian za służbę wojskową. Mogli również zachować autonomię, odrębność religijną
•         Tatarzy-kozacy, przybywali na Litwę wraz ze starszyzną, nie należeli do arystokracji, parali się głownie uprawą roli.
•       Tatarzy miejscy – osiedlali się na przedmieściach miast i nie obowiązywały ich żadne przywileje królewskie.

  Tatarzy na Litwie przyjmowani byli przez księcia Witolda, służyli mu, a nawet w małym oddziale walczyli wraz z nim w bitwie pod Grunwaldem.

  Według obliczeń historyków w XVI wieku Litwę zamieszkiwało od 3000 do 4000 Tatarów. Do okresu międzywojennego w XX w. liczba ta zwiększyła się do 5500 Tatarów. Cały czas zachowywali jednak odrębność wyznaniową i obyczajową

  Po II wojnie światowej, dla porównania, narodowość tatarską w spisie powszechnym zadeklarowało jedynie 1916 osób.